Twardość wody

Co to jest twardość wody?

Twardość wody to ważna cecha wody, określana przez stężenie jonów metali, takich jak węglan magnezu i wapnia, a także wodorowęglanów i siarczanów w wodzie. Większość wody pitnej zawiera wapń, który podczas podgrzewania wytrąca się jako węglan wapnia, znany również jako kamień kotłowy lub osad kamienny, ze względu na osad, jaki tworzy np. w czajnikach. Nawet bez podgrzewania wody osad ten pojawia się na szklankach, ścianach prysznica i rurach itp.

Przyczyny i wpływ twardości wody

Minerały rozpuszczają się naturalnie, gdy woda przepływa przez skały i warstwy gleby, nasycając wodę jonami wapnia i magnezu. W rejonach o dużej zawartości skał wapiennych częściej występuje twardsza woda z kranu.

Twarda woda powoduje osadzanie się kamienia na wszystkich mokrych powierzchniach. Elementy grzewcze działają mniej efektywnie z powodu warstw kamienia. Mydła działają słabiej w twardej wodzie. Jest to zauważalne w dawkowaniu detergentów do zmywarek i pralek, a także szampon działa gorzej w twardej wodzie.

Zalety twardej wody

Twarda woda może mieć też pewne zalety. Ludzie potrzebują niezbędnych minerałów, aby pozostać zdrowymi, a według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) woda pitna może przyczyniać się do spożycia wapnia i magnezu w diecie. Jest to szczególnie ważne dla osób, które mogą nie otrzymywać wystarczającej ilości wapnia i magnezu z pożywienia.

Jednostki twardości wody

Twardość wody wyrażana jest w różnych jednostkach, w zależności od kraju i zastosowania. W Belgii zwykle używa się twardości francuskiej (fH), podczas gdy w Holandii powszechna jest twardość niemiecka (dH). Jednostki te nie są jednak standardowymi jednostkami układu SI.

Tabela konwersji i typowe wartości

Normy dla wody pitnej

W Holandii wymagania jakościowe dla wody pitnej są określone w Rozporządzeniu o wodzie pitnej. Od czerwca 2017 obowiązuje zaktualizowany arkusz roboczy 4.6, który zawiera wytyczne dotyczące uzdatniania wody.

W Rozporządzeniu o wodzie pitnej określono, że przedsiębiorstwa wodociągowe nie mogą zmiękczać ani odsalac wody pitnej poniżej 1 mmol/l (5,6 DH). Zbyt miękka woda może uszkadzać np. miedziane rury. Kontrola twardości odbywa się na podstawie 90 percentyla danych pomiarowych. Całkowita twardość obliczana jest jako suma mmol Ca²⁺ i Mg²⁺ na litr (patrz tabela konwersji). Do 2011 obowiązywało Rozporządzenie o wodociągach, które ustalało górną granicę 2,5 mmol/l (14 DH).

Ta tabela pokazuje, jak stężenia w mmol/L odpowiadają wartościom w mg-CaCO3/L (ppm), co pomaga zrozumieć klasyfikacje twardości wody opisane w tekście.

Twardość wody w Holandii

W Holandii wiele gospodarstw domowych ma do czynienia z twardą wodą. Twardość wody różni się jednak w zależności od regionu. Ogólnie woda w Holandii jest uważana za średnio twardą do twardej, z często występującymi stężeniami jonów wapnia i magnezu powyżej 8 dH (twardość niemiecka).

Szczególnie w rejonach, gdzie gleba zawiera dużo wapienia, takich jak części Limburgii, Brabancji i niektóre obszary Randstadu, woda może być stosunkowo twarda. W tych regionach często występuje woda o wyższych stężeniach jonów wapnia i magnezu.

Zobacz także: Jak możesz sprawdzić twardość wody?